1. Cel naukowy projektu
2. Istniejący stan wiedzy w zakresie tematu badań
3. Metodyka badań
a) wstępna koncepcja (schemat bibliografii)
b) zasięg i zakres bibliografii
c) gromadzenie materiałów
d) sporządzanie opisów bibliograficznych
4. Co będzie wymiernym, udokumentowanym efektem podjętego problemu ?

1. Cel naukowy projektu
Prowadzone od kilkudziesięciu lat prace badawcze nad dziejami Kalisza, zaakcentowały wartość źródłową dokumentów ikonograficznych.
Ikonografia miasta jest bardzo często wykorzystywana w regionalnych publikacjach naukowych i popularnonaukowych, okazuje się bardzo ważnym źródłem do poznania dawnej historii Kalisza. Widoki miasta pokazują jego topografię, budowle (często już nie istniejące), ulice, oraz toczące się na ich tle życie jego mieszkańców. Posiadają one obok wartości artystycznej, wartość dokumentacyjną.
W związku z powyższymi przesłankami w Pracowni Bibliograficznej Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk powstał pomysł opracowania bibliografii ikonografii miasta, której celem będzie rejestracja w jak najpełniejszym zakresie dokumentów ikonograficznych dotyczących Kalisza, bez względu na ich miejsce wydania lub druku. W prace nad bibliografią włączą się również pracownicy Działu Informacyjno-Bibliograficznego i Działu Zbiorów Specjalnych Książnicy Pedagogicznej w Kaliszu. Ponadto apel o wsparcie działań KTPN oraz udział w zbieraniu opisów bibliograficznych skierowany zostanie do innych instytucji i osób prywatnych.

2. Istniejący stan wiedzy w zakresie tematu badań

Dokumenty ikonograficzne, ze względu na swą specyfikę nie są zbyt często spotykane w bibliografiach regionalnych i występują w nich raczej w postaci niesamoistnej.
Do tej pory nikt nie podjął się systematycznych badań bibliograficznych nad ikonografią miasta, praca ta wniesie więc oryginalny wkład w dorobek badań nad historią Kalisza.

3. Metodyka badań

e) wstępna koncepcja (schemat bibliografii)
Schemat bibliografii zostanie oparty na klasyfikacji działowej i obejmie 5 działów głównych i 17 poddziałów. Układ rzeczowy umożliwi w sposób łatwy i szybki wyszukanie ikonografii na dany temat.
f) zasięg i zakres bibliografii
Zakres rzeczowy: autorzy bibliografii będą dążyć do ujęcia całego dostępnego materiału ikonograficznego dotyczącego Kalisza w obecnych jego granicach terytorialnych. W spisie zostaną ujęte panoramy miasta, ale także widoki poszczególnych jego fragmentów, ulic, placów, budynków publicznych, sakralnych oraz życie codzienne miasta. Osobny dział będzie stanowił wykaz wizerunków zmarłych znanych osób związanych z Kaliszem.
Zakres chronologiczny: bibliografia obejmować będzie materiały wytworzone od czasów najdawniejszych do 1945 roku i zachowane w zbiorach instytucji polskich i (w miarę możliwości) zagranicznych.
Zasięg formalny: uwzględnione zostaną wszystkie materiały ikonograficzne niezależnie od techniki wykonania (dzieła malarskie, grafika, rysunki, karykatury, portrety, szkice, pocztówki, reprodukcje, fotografie, płaskorzeźby, klisze, przeźrocza, plakaty itp.)
Będą to zarówno dokumenty występujące samoistnie, jak i dokumenty stanowiące element ilustrowanych wydawnictw zwartych, czasopism, kalendarzy.
g) gromadzenie materiałów
Kwerendą zostaną objęte zbiory:
- bibliotek, (m.in. Książnica Pedagogiczna w Kaliszu, Miejska Biblioteka Publiczna w Kaliszu, Biblioteka WSD w Kaliszu, Biblioteka Narodowa, Biblioteka Jagiellońska, , Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, gabinety rycin bibliotek uniwersyteckich i publicznych),
- muzea, archiwa (m.in. Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej Dział Historyczny, Muzeum Kórnickie, Archiwum Państwowe w Kaliszu, Instytut Sztuki PAN – Zbiory fotografii i rysunków pomiarowych),
- towarzystwa naukowe i regionalne (m.in. Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Kaliszu, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk),
- ilustrowane wydawnictwa książkowe,
- ilustrowane czasopisma (m.in. „Przyjaciel Ludu” (WBC), „Tygodnik Ilustrowany”, „Kłosy”, „Sobótka” (WBC), „Wędrowiec”, „Architektura i Budownictwo” (Biblioteka Cyfrowa Politechniki Warszawskiej), „Biesiada Literacka” (WBC), „Ziemia Kaliska”, „Życie Kalisza”, „Kalisia Nowa”),
- kalendarze, jednodniówki,
- źródła cyfrowe (m.in. Narodowe Archiwum Cyfrowe, Cyfrowa Biblioteka Narodowa, Europeana - www.europeana.eu, www.stary.kalisz.pl, Towarzystwo Opieki Nad Zabytkami www.zabytki-tonz.pl )
h) sporządzanie opisów bibliograficznych
Dokumenty ikonograficzne, ze względu na ich specyficzne cechy, m.in. brak informacji wymaganych do stworzenia opisu bibliograficznego, zalicza się do najtrudniejszych do skatalogowania materiałów bibliotecznych. Podstawę do stworzenia opisu bibliograficznego stanowią dane wydobyte z dokumentu, zinterpretowane z warstwy wizualnej, wzbogacone o informację spoza podstawowego źródła. Przykładowo: trudności występują już przy atrybucie „tytuł”, którego szukać trzeba często w dokumentach towarzyszących czy innych źródłach.
Podstawą opisu bibliograficznego będzie obowiązująca norma (Polska Norma opisu bibliograficznego dla dokumentu ikonograficznego 2009 [PN-N-01152-4 : 2009])
Możliwie duża część opisów będzie wykonywana z autopsji.
Opis formalny dokumentu ikonograficznego będzie obejmował technikę wykonania, wymiary, sygnatury oraz wszelkie napisy umieszczone na dokumencie a także informację o miejscu jego przechowywania (siglum instytucji).
Jeżeli dokument będzie niesamoistny wydawniczo podane zostaną również dane bibliograficzne dzieła z którego pochodzi.

4. Co będzie wymiernym, udokumentowanym efektem podjętego problemu?

Rezultatem prac będzie publikacja „Bibliografii ikonografii Kalisza”, która będzie przeznaczona dla szerokiego kręgu odbiorców, od mieszkańców chcących poznać lepiej swoje miasto, po uczniów, studentów, pracowników naukowych, autorów książek poświęconych Kaliszowi.
Opublikowanie wykazu całości materiałów ikonograficznych będzie cennym źródłem informacji o mieście, służyć będzie również do podjęcia prac nad historią urbanistyki i architektury Kalisza, a także prac biografistycznych.

5. Działania

Po uzyskaniu wstępnej akceptacji idei bibliografii podjęte zostaną następujące działania:
1. Przygotowanie założeń bibliografii
2. Sporządzenie listy źródeł
3. Podział zadań pomiędzy instytucje i osoby desygnowane do przeprowadzenia kwerendy
4. Zgromadzenie kartoteki materiałów bibliograficznych
5. Redakcja bibliografii i wykonanie elementów jej aparatu pomocniczego
6. Druk bibliografii i ewentualne upowszechnienie w formie elektronicznej.

Schemat „Bibliografii ikonografii Kalisza”

Wstęp
Wykaz skrótów bibliograficznych
Wykaz źródeł
I. Panoramy miasta

II. Herb i pieczęcie miasta
1. Herb
2. Pieczęcie miejskie
3. Inne pieczęcie związane z miastem

III. Architektura miasta
1. Ulice i place
2. Rzeki i mosty
3. Parki
4. Obiekty sakralne
a. Kościoły
b. Klasztory
c. Bóżnice
d. Cerkwie
e. Kaplice i kapliczki
f. Inne
5. Cmentarze
6. Budynki publiczne
a. Relikty historycznej zabudowy
b. Ratusz
c. Teatr
d. Szkoły
e. Szpitale
f. Dworce
g. Banki
h. Hotele
i. Zakłady gastronomiczne
j. Więzienia
k. Inne budynki użyteczności publicznej
7. Budynki i obiekty prywatne
a. Fabryki
b. Domy mieszkalne
c. Inne obiekty
8. Pomniki i rzeźby wolnostojące

IV. Życie codzienne miasta
1. Życie społeczne i gospodarcze
a. Ludność
b. Uroczystości i obchody
c. Strajki, manifestacje
d. Przemysł
e. Handel
f. Stowarzyszenia i organizacje społeczne
g. Inne
2. Życie religijne
a. Kościół katolicki
b. Kościoły ewangelickie
c. Kościoły prawosławne
d. Judaizm
e. Funeralna (pogrzeby)
3. Zdrowie
a. Szpitale
b. Inne formy lecznictwa
4. Szkolnictwo
a. Ochronki i przedszkola
b. Szkolnictwo podstawowe
c. Szkolnictwo średnie
d. Inne formy szkolnictwa
5. Sport
a. Stowarzyszenia sportowe
b. Życie sportowe
6. Kultura
a. Kultura masowa
b. Folklor
c. Teatr
d. Muzyka
e. Grafika, malarstwo, rzeźba
f. Wystawy, odczyty
g. Inne formy działalności kulturalnej

V. Wizerunki zmarłych znanych osób związanych z Kaliszem
Indeks technik graficznych
Indeks artystów
Indeks chronologiczny?
Indeks przedmiotowy?